Чаа өөредилге чылында Ак-Довурактың даг техникуму «Аныяктар болгаш уруглар» национал төлевилелдиң «Профессионалитет» федералдыг төлевилелдиң өөредилге программаларын боттандырар дээш, даг-болбаазырадылга кластерин ажыдарынга белеткел ажылын идейкейжиткен.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның деткимчези-биле «Профессионализм» федералдыг төлевилел регионга 2023 чылда ажылдап эгелээн. Тываның агроүлетпүр техникумунда «Көдээ ажыл-агый» кластер чедиишкинниг ажылдап турар. Колледж көдээ ажыл-агый бүдүрүлгезиниң шынарын бедидеринче угланган амгы үениң технологияларын ажыглап турар. Сургуулдар хову ажылдарын чорударынга чурагай аргаларын , ужудукчу чок аппараттарны ажыглаарын өөренип, тарылга шөлдерин шинчилеп, ону болбаазырадырынга аэронавигация технологияларын шиңгээдип турар. Ол ышкаш өөредилгеже мал база тараа ажыл-агыйының мурнакчы аргаларын өөредири кирген.
«Профессионалитет» төлевилел күш-ажыл рыногунда болгаш экономикада амгы үениң угланыышкыннарын барымдаалап, өөредилге чорудуун чаартырынга болгаш эде көөрүнге үлүүн киирип турар.
Ак-Довурактың колледжизи база ийи ортумак профессионал өөредилге черлери 2025/2026 өөредилге чылының эгезинде даг кластериниң өөредилге программаларының төлевилелинге каттыжар. Экономиканың боттуг адырының бүдүрүлгелери-биле сырый ажылдап, өөредилгени практика кырында чорудар.
Даг кластер төлевилелиниң партнерлары – «Эльбрусметалл-Литий» компанияның Тастыг чыдынының ажыглакчызы база Тывада 10 чыл ажыг алдын тывыштыг «Тардан Голд» бүдүрүлге келир үениң специалистерин ажыл-биле хандырарынга база бүдүрүлге практиказын эртереринге дузалажырынга белен.
Сентябрь 1-ден эгелеп техникумга даг-болбаазырадылга бүдүрүлгелеринге чер адааның ажыктыг казымалдарын казып-тывар, күш-ажылын камгалаар база айыыл чок чоруунуң талазы-биле специалистерни белеткээр тускайжыттынган беш өөредилге лабораториялары ажыттынар. Ийи бүдүрүлге-септелге чери – «Электрилиг болгаш электромеханиктиг дериг-херекселдерни (даг-тывыш адыры) хандырар технология» база «Даг-тывыш дериг-херекселдериниң септелгези» база даг-болбаазырадылга машиналарының парыгын тургузар шөлдер ажылдаар.
Төлевилелди боттандырары-биле техникум өөредилге шөлдеринге амгы үениң чаа дериг-херекселдерин садып алган. Кластерже кирген шупту девискээрлерде улуг хемчээлдиг капитал септелге ажылдары чоруп турар. Техникумнуң директору Байлак Күжүгеттиң чугаазы-биле алырга, өөредилге өрээлдери, мастерскаялар болгаш лабораториялар белен, соңгалар, эжиктер, суг хандырылга болгаш чылыдылга системалары бүрүнү-биле солуттунган, электри шугумнары чаартынган. Август айда дериг-херекселдерни тургузуп, класстарны өөредилге херекселдери-биле чепсеглээр ажылдар доостур.
«Профессионалитет» федералдыг төлевилел боттаныышкыны-биле ортумак профессионал өөредилге программаларының дагжылар бөлүктеринче 600 хире кижини хүлээп алыры планнаттынган. 2027 чылга чедир сургуулдар саны 1300 кижиден ажа бээр.
«Профессионалитет» программаларга өөредилгезин уламчылаары-биле чүс ажыг аныяктар колледжтиң хүлээп алыышкын комиссиязынче билдириишкиннерни киирген. Оларның көвей кезии ооң мурнунда колледжке өөренип, “Ажык эжиктер” хүннеринде профугланыышкынныг хемчеглеринге киржип турган.
«Профессионалитет» төлевилели-биле өөренип алгаш, даг-тывыш адырынга ажыктыг специалистер апаарынга олар бүзүрелдиг.