Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Уруглар камгалалының хүнүнге тураскааткан хемчеглер езугаар, республикада Уруглар эргелериниң талазы-биле бүрүн эргелиг төлээ Саида Сенгии-биле ужурашкан. Аңаа 2024 чылдың дургузунда уруглар омбудсмениниң ажылының кол айтырыгларын сайгарган.
С. Сенгии уругларның социализация талазы-биле ведомстволар аразының ажылында эки өскерлиишкиннер барын демдеглээн. Эрткен чылын назы четпээннер киржилгези-биле кем-херек үүлгедиишкиннери эвээжеп, барык 9 хуу баткан. Уругларга удур кем-херек үүлгедиишкиннери база ол хире хемчээлге эвээжээн. 2013 чылдан бээр социал албан черлеринче кирген уругларның саны 16 хуу эвээжеп, 1767 четкен.
2024 чылдың июльда Россия Федерациязының Президентизиниң чанында Уруглар эргелериниң талазы-биле бүрүн эгелиг төлээ Мария Львова-Белова социал өскүс чорукту болдурбас системаның бүгү-российжи хыналдазы езугаар Тывага кээп чораан.
Республикада элээн каш практикалар ажыглаттынып турар: берге байдалга таварышкан херээжен чонга социал гостиница, арагага сундулуг чоруктан адырлып алырынга дузалаар реабилитация салбыры, көдээ черлерде өг-бүлелерниң даңзызы, инвалид уругларга хүндүс турар чартык стационарлыг ачы-дуза чедирер төп ажылдап турар. Мониторинг үезинде илереттинген элээн каш айтырыгларны база дыңнаткан.
РФ-тиң Президентизиниң чанында Уруглар эргелериниң талазы-биле бүрүн эргелиг төлээниң «Уругларны өг-бүлеже» деп стратегтиг программазы-биле, 2025 чылда Тывада социал өскүс чорукту болдурбазының шенелде төлевилели ажылын эгелээн. Ооң кол сорулгазы – 2026 чылдың төнчүзүнге чедир социал өскүс чорукту 25 хуу эвээжедири. Ол улуг хемчээлдиг сорулга уругларның эргелерин доктаамал хайгаараар системаны тургузарынга база социал айыылдыг байдалда өг-бүлелерге реабилитация хемчеглерин чорударынга байдалдарны хандырар. Уруглар омбудсмениниң дыңнатканы-биле алырга, бөгүн Тывада 3120 өскүс болгаш ада-иезиниң хайгааралы чок арткан уругларга күрүне хайгааралы херек.
Ооң-биле чергелештир омбудсмен республиканың эрге-чагыргазының деткимчези-биле элээн каш чидиг айтырыгларны шиитпирлээрин чедип алган. Оларның бирээзи - элээдилерни школадан хостуг үезинде ажылче хаара тударын. Тываның чазаа ажыл-чорудулганың «орук картазын» бадылаан, ооң күүселдезин күрүне албан черлери чорудуп турар.