Тыва Республикадан тускай шериг операциязының киржикчизин күрүне шаңналынга киирер. Март 8-тиң бүдүүзүнде, Россияның Президентизи Владимир Путин херээжен чон – «Ада-чурт камгалакчылары» күрүне фондузунуң ажылдакчылары, ТШО киржикчилери болгаш хоочуннары-биле ужуражырын шиитпирлээн. Бүгү-делегейниң херээженнер хүнүнүң бүдүүзүнде, Москваның ТШО киржикчилеринге болгаш оларның өг-бүле кежигүннеринге деткимче көргүзер чаңгыс аай төпке ужуражылганы организастаан. Хемчегни интернет четкизинге дорт дамчыткан. Херээженнер күрүне баштыңынга айтырыгларны салгаш, фондунуң ажылының янзы-бүрү адырларынга хамаарыштыр санал-оналдарны киирген.
Амгы үеде шериг албанныг Айдысмаа Монгуш Президент-биле ужуражылгага Тываны төлээлеп киришкен. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг бистиң чаңгыс чер-чуртуувустуң киришкени дамчыдылганың кезээн бодунуң социал четкилерде арынынга салган. «...эмчи сестразы шериг керээзин чарган. Амгы үеде эвакуация взводун командылап турар. Үш ажы-төлдүң авазы» - деп, Владислав Ховалыг тайылбырлаан.
Айдысмаа Монгуш амгы үеде бүгү чуртта билдингир, кымны-даа тоомча чок арттырбаан бодунуң төөгүзүн Президентиге чугаалаан. Өөнүң ээзи Омак Дажы 2023 чылда тускай шериг операциязының киржикчизи болур деп шиитпирлээн. Эмчи эртемниг херээжен кижи өскээр чайладып-көжүрер взводтуң эмчизы кылдыр ооң соондан аъттаныпкан. Халдаашкын ротазының кежигүнү болур ооң өөнүң ээзи дайынчы даалгаларны күүседип тургаш, маадырлыы-биле мөчээн. Айдысмаа ону билип кааш, ашааның эштери-биле кады дайын шөлүнче чорупкаш, өөнүң ээзиниң мөчүзүн үндүрүп алган.
«Мээң шериг эмчизи даалгам доозулган. Ам ажы-төлүвүстү кижизидер улуг харыысалга менде онаашкан. Ие болгаш дайын хоочуну кижи болганымда, шуптувуска тайбың дээрни күзедим» - деп, Айдысмаа чугаалаан.
Ужуражылга киржикчилериниң бирээзи эрес-дидим болгаш маадыр чоруун көргүскен бо бичии херээжен кижини шаңнаарын сүмелээн. Күрүне баштыңы аңаа чөпшээрешкен. Владимир Путин дыңнааны бо төөгүнү салгалдарда тарадыры чугула деп чугаалаан. «Шак мындыг төлептиг салым-чолдарны, төөгүнү номнарга, шүлүктерге, уран-чечен киноларга, чогаалдарга мөңгежидип артырып, көргүзер херек» - деп, Президент чугаалаан.
«Ада-чурт камгалакчылары» фондунуң даргазы Анна Цивилеваның чугаазы-биле алырга, фронтуже катап келбезин дээш Айдысмаадан чеже-даа дилээн, ынчалза-даа ол ажыл-чорудулгазын уламчылавышаан. Күрүне баштыңы ТШО зоназынче ам чорбазын Айдысмаадан боду дилээн. «Силерниң ажы-төлүңер бар-дыр, оларны бут кырынга тургузар херек. Авазы чанынга турар ужурлуг» - деп, Владимир Путин чугаалаан. Ие кижиге херек бүгү дузаны көргүзерин Президент база аазаан. Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Айдысмааны төрээн республиказында бүрүнү-биле деткиирин бодунуң арынында дыңнаткан.
Айдысмаа Монгуштуң чугаазының соонда, Анна Цивилева ужуражылгага келген херээженнерниң көвей кезии «берге салым-чаяанныг» болганын демдеглээн, ынчалза-даа олар боттарының ачы-буянын, энерел-сеткилин салбааннар. «Олар берге байдалдарны чүгле шыдажып эртер күштү тыпкан эвес, а чүс-чүс, муң-муң өске кижилерге дузалажыр күштү тыпканнар» - деп, ол демдеглээн.