Март 2-де Тываның кожуун суурларынга база найысылал Кызылда Аныяктар сесерлииниң чанынга Масленица байырлалы болуп эрткен. Аңаа чыылган чон Масленицаның чаңчыл болган янзы-бүрү оюннарын ойнап, мөөрейлерге киржип, ажылчын коллективтер орус чоннуң амыдырал чуртталгазын көргүскен делгелгени боттарыныы-биле тускай кылдыр делгеп, тус-тузунда культурлуг оюн-тоглаазын бараалгаткан.
Масленица байырлалын таварыштыр Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг республиканың чурттакчы чонунга байырын чедиргеш, чүгле найысылал Кызылда эвес, республиканың бүгү-ле кожууннарында ону байырлап турарын демдеглээн:
“Дүүн чаа-ла Чаа чылды уткуп, Шагаа байырлалын эрттирдивис, а бөгүн частың база бир кайгамчыктыг байырлалдарының бирээзи Масленица болуп турар.
Бис бо байырлалдарны өөрүшкү-биле эрттирип турар бис. Олар кайызы-даа бистиң культуравыстың үнген дөзүн кадагалап арттырарын, чоннар аразында бот-боттарын хүндүлежип чоруурун болгаш өг-бүлениң болгаш найыралдың үнелиг ёзу-чаңчылдарын сагындырып турар. Бо чылын Масленица Тываның аңгы-аңгы булуңнарында болуп эртип турар. Орус культура төвүнүң коллективи Моол – Хандагайты кызыгаарында кышты үдеп турарлар. Национал ёзу-чаңчылдарывысты сайзыратпышаан, кадаглап арттырбышаан, төрээн чер-чуртувуска эң-не эки чүүлдерни тургуспушаан, бүзүрелдии-биле бурунгаар хөгжүүр аргалыг болур бис.
Чаңчыл ёзугаар масленица неделязының сөөлгү хүнүнде шупту хомудалдар, муңгаралдарны артынга каапкаш, чоок кижилер бот-боттарының аразынга сагыш-сеткилиниң ханызындан өршээжир.
Ынчангаш шак бо байырлал өреге бүрүзүнге оожургалды, ынакшылды, буян-кежикти сөңнээр болзун. Аас-кежикти болгаш час-биле кады сеткил-хөңнүңер сергек болурун күзедим!” – деп, Тываның Баштыңы бодунуң байыр чедириишкининде демдеглээн.
Ук байырлалга найысылалдың школа назыны четпээн уруглар өөредир албан черлериниң коллективтери тус-тузунда боттарының чогаадыкчы сеткил-хөөнү-биле орус чоннуң амыдыралын көргүскен делгелгелерни кылып, боттарының оюн-көргүзүглерин бараалгаткан. Ол ышкаш Кызыл хоорайның чогаадыкчы коллективтериниң болгаш кожа чыдар Хакас республикадан чалаткан аалчыларның киржилгези-биле концерти база көргүскен.
Кызылдың 40 дугаар уруглар садының блиныдан кылган ойнаар-кыстарын чыылган чон улуг сонуургал-биле садып ап турганнар. Ол ышкаш Ада-чурт камгалалының темазынга база блинылардан танкыларны, солдаттарны кылганы база онзагай.
Коллектив бүрүзү делгелгени боттарыныы-биле чогаадып кылганы онзагай. Оларның бирээзи найысылалдың 34 дугаар уруглар садының коллективи оюн-тоглаазын бараалгаткан. Ук коллективиң Масленица байырлалынга белеткели ырактан-на ылгалып көстүп турар. Хаван, дагаа, өшкү, аът дээш өске-даа азырал дириг амытаннарны болгаш ойнаар-кыстар дүрзүлерин сигенден кылганы солун. Ол ышкаш кижизиттирикчилериниң чураан чуруктарын, пөстен кылган улуг, бичии ойнаар-кыстарын хөйү-биле делгээннер. Ниитизи-биле орус чоннуң амыдыралын бүрүнү-биле көргүскеннер.
Сыртык-биле дүжүр соккулажыр, кидис идик ажа халыыр дээш ук байырлалдың чаңчылчаан оюннары улуг, бичии чыылган чонну улам-на хөгледип турган. Байырлалдың эң-не кайгамчык кезээ “Чагы бажынче үнери болган”.
Чеже-даа чылыг болза, кылын идик-хевин уштуп каапкаш, кыжын чагы бажынче халбактанып үнери ындыг-ла амыр эвес. Ынчалза-даа чыылган чоннуң аразында канчаар-даа аажок кашпагай, шыдамык эр кижилер барын мөөрейниң тиилекчилери бадыткаан.
Ниитизи-биле 37 кижи мөөрейге киришкен. Чимит Ховалыг бир-ле дугаар бодунуң дидимин көргүзүп, чагы бажынче чииги-биле үнгеш келген. Ол Альфа-банкыдан 5 муң акшаның сертификадын ойнадып алган.
Улаштыр-ла авыдайларның бирээзи Чөөн-Хемчик кожууннуң Чыраа-Бажындан Чимит Ооржак эскет чокка чагы бажынче үне берген. Ол амгы үеде Кызылда чурттап, Тываның тудуг техникумунда өөренип турар.
Бодунуң чедиишкининиң дугайында үлешкен: “Чагы бажынче чаңгыс эвес удаа үнүп турарым бо. Ооң мурнунда чылдарда база бо мөөрейге киришкеш, акша шаңналдарын ап турган мен. Бо удаа хеп чуур машинаны ойнадып алдым. Март 8 таварыштыр авамга белек кылдыр берип, сеткилин өөртүксеп турар мен” – деп, ол чугаалаан.
Саян Ооржак чаа телевизорну, Алаш Күжүгет автомойкаже сертификатты ойнадып алган. Ооң соонда киржикчилер Ценалом садыының сертификаттарын алыр аас-кежиктиг болганнар. Аңчы Түлүш угаанныг колонканың, Иван Ооржак кофеварканың, Алдын-Херел Мандый-оол лобзиктиң, Айыраң Монгуш смартфоннуң, Айбек Монгуш илиирниң, Александр Сат перфораторнуң, Кежик Куулар демир хайындырар аппараттың сертификаттарын алганнар.