Бөгүн, февраль 28-те, Шагаа байырлалының бүдүүзүнде Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг күрүне шаңналдарын даанган ажыл-ижинге шылгараан 19 хамаатыларга тывыскан. Оларның аразында ТШО киржикчилери, башкылар, эмчилер, тудугжулар, спортчулар, малчыннар, юристер болгаш культура ажылдакчылары бар. «Тыва Республиканың алдарлыг даш-чонукчузу» деп чаа хүндүлүг атты бир дугаар тывыскан. Россияның Чурукчулар эвилелиниң база Тываның Чурукчулар эвилелиниң кежигүнү, ат-сураа билдингир мастер Егор Дойнакай ол аттың бирги эдилекчизи болган.
Владислав Ховалыг байырлыг хуралды ажыдып тура, «Шагның чаазын уткаан чырык байырлалывыс – үнүп орар Шагаа-биле!» деп байыр чедириишкини-биле чугаазын эгелээн. «Шагаа байырлалы чаартылганың болгаш арыглаашкынның им-демдээ. Шагааның езулалдары тыва чонувустуң чаңчылдарын болгаш культуразын кадагалап арттырып турар. Төрээн черинге ынакшылы, аразында найыралды, улугну хүндүлээри, угаан-бодалды арыг тудары болгаш төлептии-биле ажылдаары дээн ышкаш чаңчылдарывыс салгалдан салгалче дамчып чоруп олурар.
Россияның болгаш Тываның сайзыралынга үлүг-хуузун киириштирип чораан хамаатыларывыска өөрүп четтиргенивисти илередип, оларның күш-ажылын үнелеп, күрүне шаңналдарын тыпсыр-дыр бис. Оларның аразында федералдыг деңнелде ады алгаан ишчилеривис бар. Олар бөгүн РФ-тиң шаңналын бир дугаар алырлар. Дээди кол командылакчы Владимир Путинниң даалгазын эрес-дидими-биле күүседип, ТШО-га киржип чоруур камгалакчыларывысты онзагайлап демдеглексээр-дир мен.
Онзагай чүүл болза, бөгүн «Тыва Республиканың алдарлыг даш чонукчузу» деп хүндүлүг атты бир-ле дугаар Россияның болгаш Тываның Чурукчулар эвилелиниң кежигүнү Егор Дойнакай алыр. Ооң даштан чонган кайгамчык ажылдары тыва чонувустуң культуразының, төөгүзүнүң, сагыш-сеткилиниң көрүнчүү болуп, Бай-Тайганың ус-шеверлериниң чаңчылдарын уламчылап турар. Шагаа бүдүүзүнде чаа шаңнал ээзин тыпкан-дыр. Шагаа-биле!» – деп, Владислав Ховалыг онзалап айыткан.
РФ-тиң Президентизиниң Чарлыы-биле, өөредилге адырынга хөй чылдарда үре-түңнелдиг ажылы дээш “Россия Федерациязының алдарлыг башкызы” хүндүлүг атты Кызылдың президентиниң кадет училищезиниң башкызы Чечен Алдын-ооловна Намзырайга тывыскан. Чечен Алдын-ооловна ооң күш-ажылын бедии-биле үнелээни дээш, чурттуң болгаш республиканың удуртулгазынга өөрүп четтиргенин илереткен.
- Бөгүнгү шаңнал – чүгле мээң ачы-хавыяамга эвес, а бүгү башкыларның күш-ажылынга бедик алдар, улуг хүндүткел болгаш үнелел деп санаар мен – деп, башкы чугаалаан. – Уругларга ынак шыырак профессионалдар болгаш чогаадыкчы кижилер ажылдап турар КПКУ-да ажылымга чоргаарланыр мен. “Чонумнуң ажы-төлүн уруум өөредип турар” дээн авамның мээң дугайымда чоргаарал-биле чугаалап чораан сөстерин бөгүн сактып келдим. Ол сөстерни бадыткаар дээш, ам-даа кызар мен.
Тыва Республиканың Баштыңының Өөрүп четтириишкин бижиктерин:
- республиканың «Сайзырал» психологтуг-эмчи-социал үделге төвүнүң психолог башкызы Елена Викторовна Непомнящихге,
- Каа-Хем кожууннуң Сарыг-Сеп суурда “Родничок” дугаары 5 уруглар садының хөгжүм башкызы Виктория Владимировна Трегубовага тывыскан.
“ССРЭ-ниң составынче Тыва Арат Республиканың эки тура-биле каттышканының 80 чылы” юбилейлиг медаль-биле: Чөөн-Хемчик кожууннуң Монгуш Мерген-Херел аттыг культура бажыңының улусчу чогаадылга талазы-биле специализи Эртине Хулер-оолович Ховалыгны, энергетика адырында күш-ажылдың хоочуну Анатолий Ефимович Измайловту, тудуг адырының хоочуну Николай Антонович Крапивинни шаңнаан.
Өөредилге адырында ачы-хавыяазы болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш “Тыва Республиканың өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы” хүндүлүг аттарны: Кызылдың президентиниң кадет училищезиниң начальниги Уран-Кыс Сергеевна Ондарга, Туран хоорайның 2 дугаар ниити билиг школазының тыва дыл болгаш чогаал башкызы Менги Нагаан-оолович Ооржакка, Михаил Артемьевич Бухтуев аттыг Кызылдың 1 дугаар школазының тыва дыл болгаш чогаал башкызы Зоя Ондаровна Шожалга, Өвүр кожууннуң Хандагайты ортумак школазының биология башкызы Айланмаа Санааевна Ооржакка тывыскан.
Уран-Кыс Сергеевна харыы сөстү алгаш, ооң шаңналы башкылар, офицерлер, кижизидикчилер, ажылдакчылар, ада-иелер болгаш өөреникчилерниң хөй националдыг, найыралдыг коллективиниң күш-ажылынга үнелел деп санап турарын демдеглээн. «Бистиң кадеттеривистиң билиглерин оон-даа бедик деңнелче көдүрер дээш өөредилге-кижизидилге чорудуун ам-даа сайзыраңгайжыдырывысты аазап тур мен. Бистиң өөреникчилеривис Тываның болгаш Россияның төлептиг хамаатылары апаар кылдыр бүгү-ле күжениишкинеривисти салыр бис» — деп, Уран-Кыс Ондар аазаан.
Тере-Хөл кожууннуң Эми сумузунуң Чоон-Дыт деп черде хууда дузалал ажыл-агыйының баштыңы Анай-оол Иванович Найдан мал ажыл-агыйын хөгжүдеринге үлүг-хуузу болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш “Тыва Республиканың алдарлыг малчыны” хүндүлүг атты алган.
55351 шериг кезээниң пулемчетчиги, ефрейтор Алексей Викторович Шикунов база 55-ки аңгы гвардейжи мото-адыгжы бригаданың (дагжы) радиоэлектроннуг демисел ротазның шериг-политиктиг ажыл талазы-биле рота командириниң оралакчызы, гвардияның лейтенантызы Максим Сергеевич Монгуш дайынчы хүлээлгезин эрес-дидим, маадырлыг күүсеткени дээш “Тускай шериг операциязының киржикчизинге” деп тураскаал медальдар-биле шаңнаан.
Кызыл хоорай нотариус округунда хуу практика-биле ажылдап турар нотариус Айлана Ким-ооловна Хертек “Тыва Республиканың алдарлыг юризи” атка төлептиг болган.
Тыва Республиканың Чурукчулар эвилелиниң, Россияның Чурукчулар эвилелиниң кежигүнү, чурукчу-даш-чонукчузу Егор Соянович Донакай чонар-даш уран чүүлүн сайзырадырынга ачы-хавыяазы болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг күш-ажылы дээш “Тыва Рспубликаның алдарлыг даш-чонукчузу” деп хүндүлүг атты республикада бир дугаар алган.
Чадаана хоорайның 2 дугаар ортумак школазының күш-культура башкызы Алексей Комбуевич Ондар күш-культура болгаш спорттуң хөгжүлдезинге ачы-хавыяазы, хөй чылдарда ак сеткилдиг күш-ажылы дээш “Тыва Республиканың күш-культура болгаш спорттуң алдарлыг ажылдакчызы” хүндүлүг атка төлептиг болган.
Өвүр кожууннуң төп эмнелгезиниң стоматолог эмчизи Георгий Шугдер-оолович Монгуш кадык камгалалын хөгжүдеринге үлүг-хуузу болгаш хөй чылдарда ак сеткилдиг күш-ажылы дээш “Тыва Республиканың алдарлыг эмчизи” хүндүлүг атты алган.
Спорттуң хоочуну Анатолий Узенович Кара-Салга спортчу бедк чедиишкиннери болгаш күш-культура болгаш спорттуң хөгжүлдезинге ачы-хавыаязы дээш “Тыва Республиканың мурнунга ачы-хавыяазы дээш” деп Тыва Республиканың медалын тывыскан.
55-ки аңгы гвардейжи мото-адыгжы бригаданың (дагжы) разведка ротазының командири Алексей Александрович Оюнга дайынчы хүлээлгезин эрес-дидим, маадырлыг күүсеткени дээш “Буян-Бадыргы” орденниң III чергезин тывыскан.