Тываның чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы 2024 чылда ажыл-чорудулгазының түңнелдерин үндүрген. Яамының удуртукчузу Мерген Дагбаның чугаазы-биле алырга, эрткен чыл ниитизи-биле чуртталга бажыңнары болгаш коммунал ажыл-агый адырынга элээн чедиишкинниг эрткен болгаш элээн каш эки өскерлиишкиннер-биле демдеглеттинген.
2024 чылда «Экология» национал төлевилелдиң «Арыг суг» программазы-биле суг хандырылгазын бир дугаар эде чаарткан: Каа-Хем суурда «Преображенский» биле «Радиостанция» чаа микрорайоннарны, 825 олуттуг чаа школаны база бо чылын тудуу доостур «Победа» спорт-культура төвүн ижер арыг суг-биле хандырар.
2024 чылда Хову-Аксы суурда суг хандырылга системазын эде чаартканы суурнуң чурттакчыларын аргы суг-биле хандырылганы экижиткен.
Кызыл, Чаа-Хөл, Сүт-Хөл база Тес-Хем кожууннарның суурларында суг алыр 11 хөй-ниити кудуктарын аңгы программа-биле ажылдаткан. Шынарлыг ижер суг-биле хандыртынган чоннуң үлүү чыл дургузунда 19,9 хуу өскен болгаш, бөгүнде 160,5 муң кижи, азы Тываның ниити чурттакчы чонунуң 47,6 хуузу четкен.
Республиканың Чазаа коммунал инфраструктура объектилериниң кыш мурнунда белеткелинче чылдың-на он-он миллион рубльди үндүрүп турар. 2024 чылда ол сорулгаже 38 млн. рубль хире акшаны тускайлап, алды чурттакчылыг черлерде 1 муң ажыг метр эргижирээн суг хоорзаларын солуп, арыглал объектилериниң болгаш суг алыр черлерниң дериг-херекселдеринге септелгелерни кылган.
Башкарыкчы компанияларның болгаш ТСЖ-лерниң күжү-биле хөй квартиралыг бажыңнарда 2,9 муң метр коммунал четкилерни чаарткан. Бажың иштинде чылыдылга системаларын хынап, базыышкын дериг-херекселдерин, учет херекселдерин, канализация хоорзаларын солуп, электри септелгезин чоруткан.
Коммунал ачы-дуза чедирериниң системазы боду база өскерлип эгелээн. Чижээ, декабрьда чылыдылга-энергетика комплекизиниң база чуртталга-коммунал ажыл-агыйының, тус чер бот-башкарылга органнарының база чурттакчы чоннуң аразында харылзаа тудар оперативтиг чатты ажылдаткан. Ооң ачызында чидиг айтырыгларга харыылаар болгаш коммуналдыг озал-ондакты болдурбас дээш ажыл экижээн. 2023 чылга деңнээрге, чуртталга-коммунал ажыл-агый системазында үрелиишкиннерниң саны 25,6 хуу эвээжээн. Дүрген септелге бригадалары республиканың кайы-даа булуңунда кандыг-бир үрелиишкин болган черже 2,5 шак дургузунда чеде бээр апарган.
Тываның Баштыңының эгелээшкини-биле 2025 чылда чуртталга хүрээлеңин болгаш 2-25-2027 чылдарда чуртталга-коммунал ажыл-агыйының ажылын экижидеринче угланган чаа төлевилел ажылдап эгелээр. Амыдырал-хандырылга черлерин ажыдыры, төпчүткен суг хандырылга системаларын организастаары болгаш амгы үениң хөй-ниити шөлдерин хевирлээри ында кирген.
Коммунал бокту болбаазырадыр адырда ажыл чоорту шуудаан. Яамы регионалдыг оператор “Транспорт сервизи база төлевилел” бүдүрүлгениң техниктиг баазазын быжыглаарынга чылдың-на дузалажып турар. Бөгүн бүдүрүлге 87 тускай машиналыг, бок чыыр 5400 бункерни болгаш контейнерлерни база садып тургускан.
Чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының түңнел коллегия хуралынга Мерген Дагба адырның болгаш аңаа хамаарышкан организацияларның ажылдакчыларынга өөрүп четтиргенин илереткеш, оларның ниити күжениишкиннериниң ачызында республикада одалга сезону улуг айыыл-халаптар болгаш үрелиишкиннер чокка эртип турарын демдеглээн.