Главная
Пресс-служба
Медээлер

Тывага Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 80 чыл оюн байырлаарының 200 ажыг массалыг хемчеглери болуп эртер

14.02.2025 09:32

Февраль 12-де, Тыва Республиканың Баштыңының Администрация болгаш Тыва Республиканың Чазак Аппарадының удуртукчузу Юрий Ананьинниң башкарылгазы-биле, Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 80 чылдаан байырлалын белеткээр болгаш эрттирер талазы-биле республиканың оргкомитединиң хуралы болуп эрткен.

Хуралдың киржикчилери аңгы-аңгы яамылар, ведомстволар, хөй-ниити болгаш патриотчу организациялар киржип турар 66 кол хемчеглиг байырлалдың республика чергелиг планын сайгарып чугаалашкан. Республиканың культура албан черлери Кызылга болгаш Тываның кожууннарынга 200 ажыг хемчеглерни эрттирерин планнаан.

Тываның Культура яамызы-биле Россияның шериг-төөгү ниитилелиниң боттандырып турары төлевилел - Кызылга Шумов алышкыларга тураскаалды тургузары чылдың кол болуушкуну апаар. Тиилелгениң 80 чылынга тураскаадып регионнуң Аныяктар яамызының идип үндүргени калбак улуг ханаларга уран чурулгаларны база ажыдар.

2025 чылдың май 8 биле 9 хүннеринде найысылал Кызылга юбилейлиг байырлалдарның кол болуушкуннары – митинг, тураскаалдарга чечек салыры, чепсектиг күштериниң база «Өлүм чок полк» акциязының киржикчилериниң чаңчыл болу берген чыскаалдары болур. Оон аңгыда тыва хүреш маргылдаазы, улусчу чогаадылга коллективтериниң «Тиилелгениң салюду» концерт база күрүне шаңналдарын тыпсыр езулал планнаттынган. Кежээ Арат шөлүнге концерт аныяктарны хаара тудар. Байырлалдың салюду-биле Май 9-туң байырлалы доостур.

Хуралга байырлалдың хемчеглер программазын калбартыр дугайында саналдар база кирген. Россияның ФАА-ның Тывада кызыгаар эргелели «Тиилелгениң эстафетазын» эрттирерин саналдаан. Төлевилел езугаар Тиилелгениң кубогун ХКД чурттарының даштыкы кызыгаарларын таварты кызыгаар чоогунда девискээрлерде кызыгаар заставаларын, постуларны, кызыгаар контролюнуң салбырларын болгаш чурттакчылыг черлерни эргий кезип эртер. Акция 140 хонук үргүлчүлээр болгаш 9 күрүнени хаара тудар. Тываның кызыгааржылары эстафетаны апрель 15-те Бурятияның Монды суурга хүлээп алгаш, ооң соонда кубокту Кызылга, Самагалтайга, Хандагайтыга болгаш Мугур-Аксыга дес-дараалаштыр чедиргеш, апрель 17-де Алтай Республиканың кызыгаар эргелелиниң ажылакчыларынга дамчыдар.

Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның деткимчези-биле тыва журналистер биле Тываның гуманитарлыг болгаш тускай шинчилелдер институду Тиилелгениң 80 чыл оюнга тураскааткан төлевилелди кады боттандырар. Тиилелге шөлүнде тураскаал самбыраларда ады кандыг-бир чылдагаан-биле кирбейн барган, Тыва Республиканың девискээринге чурттап чораан Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчилериниң аттарын чаа самбыраларга сиилбип бижиир.

 Институттуң директору Вячеслав Март-оолдуң дыңнатканы-биле алырга, Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчилериниң даңзыларын 15 чыл дургузунда шинчилеп көргениниң түңнелинде «Сактыышкын ному» деп ном 2020 чылда үнген, ында Тывадан мөчээн дайын киржикчилериниң аттарын киирген. Институт ол ажылды уламчылап, «Тиилелгелиг чанып келген» деп чаа номну белеткээн, ында Тывадан аъттангаш, тулушкан соонда ээп чанып келгеш, республиканың чаагай чоруу дээш ажылдап чораан чаңгыс чер-чурттугларывыстың аттары кирген. Даңзыда 2000 хире ат бар. Бо чоокку үеде аттарны даштарда оюп каан аттар-биле дүүштүрүптерге, немей самбыраларны тургузарының санал-оналын көөр. Бодунуң ээлчээнде Журналистер ниитилели, көрүкчүлериниң болгаш номчукчуларының дузазы-биле, Тывадан дайын киржикчилериниң дугайында солун барымдааларны чыырынга белен.

Юрий Ананьин Тиилелгениң 80 чыл оюнга республиканың төвүн белеткээри-биле, хоорайның тематиктиг каасталгазын организастаар даалганы Кызылдың мэриязынга берген. Юбилейге белеткенип тура, аныяктарны болгаш хөй-ниитичилерни хаара тудуп, демниг болгаш идепкейлиг болурун айыткан.

Тыва Республикада кол федералдыг инспектор Александр Вавилихин ол даалганы деткип, хоочуннарның тураскаалдарын болгаш орнукшуткан черлерин чаагайжыдарынче кожуун удуртукчуларын кыйгырып, ол ышкаш хоорай автобустарын Тиилелгениң 80 чылының демдектери-биле каастаарын саналдаан.
Ужуражылганың түңнелинде, юбилейни байырлаарынга белеткел ажылдарынче угланган тодаргай хемчеглерни болгаш ажыл-чорудулганы доктаамал чугаалажып турар деп шиитпирлээн.