Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң директору Вячеслав Март-оол Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның 2025 чылда Дээди Хуралга 2025 чылда Айыткалынга хамаарыштыр бодалын илереткен. Март-оол тыва дылды чурагайжыдар ажылды ам-даа уламчылаары чугула деп демдеглээн. Бо ажыл институттуң ажыл-чорудулгазының бирги угланыышкыннарының бирээзи апарган. Баштың бодунуң илеткелинде тыва дылдың чурагайжыдылгазынга чогаадыкчы капсырылгаларны тургузар талазы-биле төлевилелдерге грант шилилдезин база эрттирер деп турарын дыңнаткан.
«Тыва дылдың моон соңгааргы хөгжүлдези чурагайжыдылгаже шилчип турар – деп, Вячеслав Март-оол демдеглээн. — Яндекс очулдурукчуже тыва дылды киирер талазы-биле ажыл кидин түлүк чоруп турарын республика баштыңы онзалап демдеглээн. Ону колдуунда бистиң ажылдакчыларывыс күүседип турар, чүге дизе бо төлевилелди боттарывыс эгелеп алган бис».
Институт ажылды чайга чедир доозарын планнаан, ооң соонда Яндекстиң төлээлери төлевилелди таныштырары-биле Кызылга кээр ужурлуг деп ол дыңнаткан. Ооң-биле чергелештир тыва дылга чугаа синтезаторун тургузарының ажылдары чергелештир чоруп турар. «Мында немелде акша-хөреңги херек апарганы-биле байдал арай нарын, ону үндүрүп бээр деп бодап тур мен» - деп, ТГТШИ-ниң директору бүзүреп турар.
Вячеслав Март-оол Тываның Баштыңының чарлааны «Эртем - уругларга» деп төлевилелди деткип турарын чугаалаан. Эртем ажыл-чорудулгазынче аныяктарны хаара тударынга ооң ужур-дузазын ол онзалап демдеглээн. Ол ышкаш Мөңгүн микрорайонга инженер-техниктиг угланыышкынныг чаа школаны ажыдар дээн планга эки үнелелди берген. Эртемденниң бодалы-биле алырга, Тывада стратегтиг ийи улуг төлевилел – литий болгаш чес чыдыннарын шиңгээдип эгелээнин барымдаалап, регионга инженер кадрларны белеткээриниң айтырыы шиитпирлеттинер ужурлуг.