Тывада бюджет акша-хөреңгизин чарыгдаары-биле холбашкан хоойлу хажыдыышкыннарының саны доктаамал эвээжеп турар. Регионалдыг саң-хөө болгаш бюджет хайгаарал албан чериниң начальниги Татьяна Монгуш республика чазаанга ведомствонуң 2024 чылда ажылының түңнелдерин таныштырарда, ооң дугайында дыңнаткан.
Албанның ревизорлары чылдың-на 55-60 хыналданы чорудуп турарын ол илеткээн. Хынаар ужурлуг бюджет акша-хөреңгизиниң хемчээли база ол-ла хевээр арткан – 4,5 млрд. рубль иштинде. Ынчалза-даа хоойлу хажыдыышкыннары элээн кызырылган. Бир эвес 2022 чылда оларны 1,9 млрд. рубль түңге илереткен болза, 2024 чылда 519 млн. чедир, азы 3,6 катап эвээжээн.
Республиканың бюджединге чедирген когарал ол-ла хире хемчээлге эвээжээн деп, Татьяна Монгуш тайылбырлаан. Ол чүгле хоойлуну сагыырынга эвес, а саң-хөө органнарынга корум-чурумну тударынга чугула. Ревизия хыналдазының ачызында бюджет акша-хөреңгизин чоннуң сонуургалдарынга болгаш республиканың хөгжүлдезинге чедимчелиг ажыглап турар.
Эксперттернии-биле алырга, чүгле ревизиялар эвес, хажыдыышкыннарны илередири эки түңнелдерни берип турар. Албан бюджет акша-хөреңгизин чарыыры-биле холбаалыг саң-хөө органнарының ажылдакчыларын, бухгалтерлерни болгаш өске-даа удуртукчуларны белеткээр улуг ажылды чорудуп турар. Ол садыглажылга үезинде акша-хөреңги айтырыын шиитпирлээрде частырыгларның санын эвээжедир. Арга-дуржулгадан алгаш көөрге, күрүне акша-хөреңгизин хууда ажык-кончаа бодаанындан эвес, а бюджет акша-хөреңгизин ажыглаарының хоойлуларын болгаш дүрүмнерин билбес болганындан, өске сорулгаларга чарыгдапкан болур.