Тывада 2024 чылдың эгезинден тура хоойлуга удур садыглаашкындан хавырган арага продукциязының саны эң хөй болган. Ажыл-чорудулганың чамдык хевирлеринге чөпшээрел бээр регионалдыг албанның дыңнатканы-биле алырга, декабрь эгезинде 48 муң ажыг литр ындыг араганы илередип туткан (2023 чылда – 32 муң). «Ак», «Шивилиг», «Таңды», «Самагалтай», «Сарыг-Сеп» орук-патруль постуларынга автотранспорт хыналдаларының үезинде ооң хөй кезиин туткан.
Полиция болгаш корум-чурум камгалаар өске-даа черлер-биле хайгаарал органнарының кады чоруткан тускай операцияларының үезинде ол-ла хире хемчээлдиг контрафакт араганы илереткен. Чыл дургузунда ындыг рейдилер араганы хоойлуга удур саткан 248 таварылганы туткан. Хоойлуга удур арага садыглаашкынынга хамаарышкан кем-херек үүлгедиишкиннериниң саны-биле Кызыл хоорай, Улуг-Хем, Бии-Хем база Таңды кожууннар тергиидээн.
Рейд киржикчилериниң чугаазы-биле алырга, садыгжылар мессенджерлер болгаш социал четкилер дамчыштыр чагыгларны идепкейлиг хүлээп эгелээнинден, хоойлуга удур арага садар чорук-биле демисежири улам бергедээн. Ынчалза-даа эрге-чагырга ындыг хевирниң контрабандазы-биле база ажылдап эгелээн. Бүгү кем-херек үүлгедиишкиннериниң 42 хуузу республиканың найысылалында болуп турары таварылга эвес, хоойлуга удур ындыг «курьер» чедирилгези хоорайда сайзыраан.
Эрге-чагырга органнары хоойлу үрекчилерин кезедир дээш оон-даа шиитпирлиг хемчеглерни ап эгелээн. Хоойлуга дүүшпес арага садыгжыларынга хамаарыштыр чүгле административтиг эвес, а судка четкен кеземче херектерин оттурары көвүдээн. 2024 чылда хоойлуга удур арага сатканы дээш 29 сайгарлыкчылар улуг торгаалдарга онаашкан.
Тываның эрге-чагыргазы арага продукциязын хоойлуга удур садып-саарары-биле демиселди улам күштелдирер сорулгалыг. Ол талазы-биле илереттинген хоойлу хажыдыышкыннарының болгаш оларны чайладырының талазы-биле алдынган хемчеглерниң отчедун неделя санында республика Баштыңы Владислав Ховалыгже киирип турар. Кем-херек үүлгедиишкиннериниң көвүдээни-биле ол айтырыгже кичээнгейни улгаттырган – ИХЯ-ның статистиказы-биле алырга, үш кем-херек үүлгедиишкининиң бирээзи-ле эзирик байдалда кылдынып турар. Хоойлу ёзугаар, ол аар кем-херек үүлгедиишкининге санадыр. Эрткен чылга деңнээрге, 2024 чылда Тывада оларның саны 13 хуу эвээжээн, ол база «кара» арага рыногу-биле демиселдиң түңнели-дир.