Тываның, Хакасияның болгаш Красноярск крайның баштыңнары Россия, Моол болгаш Барыын Кыдат аразынга Төп-Евразийжи транспорт коридорун тударынга экономиктиг үндезинни кылырынга кады ажылдаарын “Стратегтиг шинчилелдер төвү” фонд-биле дугуржулганы чарар. Енисей Сибириниң регионнарының болгаш Стратегтиг шинчилелдер төвүнүң удуртукчулары улуг хемчээлдиг төлевилелди суртаалдаарынга кады ажылдажылганы меморандум-биле быжыглап, аңаа атты салыр.
2023 чылдың октябрьда Красноярск крайның болгаш Сибирьниң ниити хөгжүлдезиниң талазы-биле болуп эрткен хуралга РФ-тиң Президентизи Владимир Путин Төп-Евразийжи транспорт коридору төлевилелдиң экономиктиг үре-түңнелинге үнелелди белеткээр даалганы бергенин сагындыраал. Россияның демир-оруктарының баарын талазында чүъктү эжээжедири-биле Тываны таварты Моолче, Кыдатче немелде орукту ажыдар аргазын көрүп турар. Транссибирь демир-оруундан Барыын Кыдатче эң кыска оруктарның бирээзи ол апаары билдингир. Оон аңгыда, эксперттер Енисейни дургаар Соңгу далай оруунче үнер бир арга ол деп көрүп турар.
Төп-Евразийжи транспорт коридорунуң төлевилели Сибирьниң элээн каш регионнарынга ажыктыг талалары хөй болгаш сонуурганчыг болза-даа, специалистер аңгы-аңгы талаларындан ам-даа өөренип көөрүн ужуражылганың киржикчилери демдеглээннер. Чижээ, Моол-биле кызыгаарга чедир болгаш оон ыңай демир-орук тудуунуң маршрудунга энергетика инфраструктуразының талазы-биле айтырыглар бар. Моол биле Кыдаттың коридор тудуунга дээш, оон-даа өске-даа айтырыгларга туружу тодаргай эвес. Ынчангаш Президент ол төлевилел-биле ооң соонда ажылдаарының боттандырылгазын тодарадыр даалганы берген.
Стратегтиг шинчилелдер төвү-биле дугуржулга Моол болгаш Барыын Кыдат таварты Төп-Евразийжи транспорт коридорунуң техниктиг-экономиктиг барымдаазын ажылдап кылырын база төлевилелди боттандырарынга боттуг партнерларны дилээрин көрген. Ынчангаш дөрт таланың төлээлеринден каттышкан ажылчын бөлүктү тургускаш, чылда эвээш дизе чаңгыс катап чыглыр ужурлуг.
Стратегтиг шинчилелдер төвү дээрге “Экономиканың дээди школазы” күрүне университединиң, Россияның Эртемнер академиязының Улус ажыл-агый санаашкын институдунуң, РФ-тиң Чазааның чанында хоойлужудулга болгаш деңнелгелиг эрге-хоойлу институдунуң, РФ-тиң Чазааның чанында Экономиктиг чаартылгаларның ажылчын төвүнүң, Экономиктиг анализ институдунуң тургусканы коммерцияга хамаарышпас организация болур. Ол Россияның хөгжүлде стратегияларын тургусканы, ооң иштинде 2016-2024 чылдарның, оон аңгыда Владимир Путинниң соңгулда мурнунуң программазын белеткээни-биле билдингир.
Сөөлгү чылдарда фонд регионнар-биле оларның хөгжүлдезиниң айтырыгларынга сырый харылзаалыг ажылдап турар. Ылаңгыя стратегтиг шинчилел төвүнүң идепкейлиг киржилгези-биле Россияның улуг хөгжүлдезиниң стратегиязын ажылдап кылган. Ооң кол сорулгазы – чурттакчы чоннуң чаагай чоруунга, экономиктиг хөгжүлдеге болгаш айыыл чок чоруктуң деңнелинге регионнар аразында ылгалды эвээжедири.