Россияның Президентизи «Владимир Путин-биле чылдың түңнелдери» деп дорт дамчыдылга үезинде Чечня биле Тываны төрүттүнериниң деңнели-биле чурттуң мурнакчылары деп демдеглээн. Россия Федерациязында өске черлерге деңнээрге, бир херээжен кижиге хамаарыштыр ийи катап хөй чаштарның төрүттүнериниң чаңгыс-ла регионнары бо. Ол дээш оларга четтиргенин илередип, деткиир херек деп, күрүне баштыңы чугаалаан.
Чайгаар өзүлдениң деңнелин бедидер талазы-биле ажылдап болур тускай программаларны тургузарының дугайында чугаалаар болза, олар чүгле лидер регионнарга эвес, а чаштарның төрүттүнери 1,41 хуудан эвээш чрлерге база херек (российжи ортумак деңнел – rtyva.ru). «Аңгы программаны тургузуп, оларны деткиири чугула» — деп, Владимир Путин чугаалаан.
Ынчап кээрге, мурнакчы регионнарны деткиир айтырыг анаа-ла тургустунуп келбээн. Чижээлээрге, Тывада чаштарның төрүттүнериниң деңнели сөөлгү 2-3 чылда бадып эгелээн. Кончуг “дүжүткүр үеде” 1000 чурттакчыга онааштыр 20 азы оон хөй уруглар төрүттүнүп турган болза, 2022 чылда ол сан 17,9 чедир, а 2023 чылда – 17,2 чедир бада берген.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг Россияда болуп турар Өг-бүле чылында Президентиниң бистиң республикавысты бедик төрүттүнериниң деңнели-биле демдеглээни ийи катап харыысалгалыг деп демдеглээн. Бо чылдың 11 айның дургузунда республикада 4925 чаштар төрүттүнген.
«Салгалдан салгалче хөй ажы-төлдүг болур чаагай чаңчылды сагып чоруур бис – деп, Владислав Ховалыг демдеглээн. — Өг-бүлелеривиске шупту таарымчалыг байдалдарны тургузары, бирги харыысалга. Президентиниң национал төлевилелдериниң ачызында социал инфраструктураны элээн экижидер аргалыг бис».Тывада сөөлгү чылдарда национал төлевилелдер күүселдези-биле чаа уруглар садтары туттунган, чүгле бо чылын республикада 4 чаа школа ажыттынган, удавас дөрт школаның тудуу доостур. Владимир Путин Билиглер хүнүнде чаа школаларның бирээзинге барып, тыва школачылар-биле ужурашкан. 2025 чылда Тываның аңгы-аңгы кожууннарында үш өөредилге черин немей тудар.
Тываның Баштыңы республикада өг-бүлелерни деткиир талазы-биле комплекстиг хөй хемчеглерниң аразында чиигелделиг ипотека чээлизиниң программазын калбартыр ажылды база демдеглээн, регионнуң Чазаа ону боттандырарының механизмнерин федералдыг тургузуглар-биле кады ажылдап кылып турар. Бо ажыл Президентиниң деткимчезин алган.