Тываның Одалга-энергетика комплекизи декабрьның баштайгы сооктарын үрелиишкиннер чок эрткен. Декабрь 16-да эрткен Республика Баштыңының аппарат хуралында ЧЭК биле ЧКА объектилериниң ажылын сайгарган.
Тываның одалга болгаш энергетика сайыды Эдуард Куулар, чылыг сезону эгелээнден бээр 90 хонук дургузунда амыдырал-хандырылга бүдүрүлгелериниң ажылынга салдарлыг улуг технологтуг үрелиишкиннер болбаанын илеткээн. Ындыг болзажок үүрмек авариялар болгулаан.
0,4 база 6-110 кВ-тыг чырык хандырылгазының четкилеринге үрелиишкиннер көвүдээн. Сезон эгезинден 86 болуушкун демдеглеттинген, оларның көвей кезии регионалдыг энергетика системазының барыын болгаш төп кожууннарынга болгулаан. Эрткен чылдың одалга үезинге деңнээрге, четкилерде үрелиишкиннер санының өскениниң кол чылдагааны - дериг-херекселдерниң эргилээнинде база хат хадып, хар чагганы дээн ышкаш бойдустуң уржуктарында деп специалистер айыткан.
Эрткен чылын чылыг хандырылга системазынга 28 авария болган болза, ам 19. Оларның көвей кезии, азы 10-у Ак-Довурак биле Шагаан-Арыгга (5) болган. Чадаана хоорайның чылыг четкилеринге 3 үрелиишкин демдеглеттинген. Оларның шуптузун чогуур үезинде чайлаткан.
Владислав Ховалыг Одалга болгаш энергетика яамызының илеткелинде чылыг хандырылгазын чугаалап тура, энергетиктерниң үрелиишкиннерни дарый чайлаткан шалыпкын ажылын демдеглээн. Ведомствога хамааржыр объектилерде штаттан дашкаар байдал тургустунган кожууннарның болгаш адырның удуртукчуларынга айтырыгларны салган.
Чижээ, ТР-ниң Өөредилге яамызынга хамааржыр организацияларга чылыг хандырылгазында үрелиишкиннер болган. Туран хоорайның база Сукпак суурнуң школаларынга чогуур температура чогундан уругларны ырактан өөренир кылдыр шилчиткен. Шагаан-Арыг хоорайның база Ак-Дуруг биле Барлык суурларның уруглар садтарында бичии үрелиишкиннер бүрүткеттинген. Оларны дыка дүрген чайлаткан, ынчалза-даа ол факт чайгы септелгени база чылыг хандырылгазының системазын чогуур деңнелге организаставаанын көргүскен.
«Бистиң кончуг сооктарывыста кол айтырыг – чылыг хандырылга системазында бичии-даа үрелиишкинни болдурбазы. Ынчанганда бүгү деңнелдиң удуртукчуларынга, сайыттардан эгелээш школа директорларынга чедир, ылаңгыя чаа чыл байырлалдарының бүдүүзүнде, котельнаяларның, генератор тургузугларының дериг-херекселдерин, одаар чүүлдүң курлавырын, материалдарны болгаш артык кезектерни доктаамал хынап турары чугула» - деп, республиканың Баштыңы негээн.
Владислав Ховалыг хөмүр сөөртүлгези ажырбас чоруп турарын демдеглээн. Декабрь 10-нуң байдалы-биле алырга, бюджет адырының хереглелиниң 70 хире хуузу хандыртынган. Тывада чедери берге 31 суурларже хөмүр болгаш одаар ыяшты чедер кылдыр чедирген.
Республиканың 16 кожууннарында ажыттынган 36 одаар чүүл складтары база уургай таварыштыр хөмүрнү чурттакчы чонче үндүр садып турар. 23 склад хуу өнчүге хамааржыр болза, арткан 13 складты “ТСП” КУБ регионалдыг оператор хандырып турар. Республиканың чурттакчыларынга сентябрьдан декабрьга чедир 180 хире муң тонна хөмүрнү саткан.
Ажыглаан коммунал ачы-дузазы дээш чурттакчы чоннуң болгаш юридиктиг черлерниң хөй өре-ширезин ол хуралга аңгы сайгарган. Ноябрьда энергетиктерге ниити өрениң түңү 1,45 млрд. рубль четкен, ол кызырылбайн, харын-даа өзүп турар. Республиканың Баштыңы ЧЭК биле ЧКА бүдүрүлгелеринге өре-ширени эвээжедир талазы-биле хемчеглерниң күүселдезин хууда контролюнга алыр даалганы вице-премьер Олег Лукинге берген.