Республиканың найысылалынга эрткен неделяда эрткен Инвестиция конференциязында Тываның инвестиция арга-шинээнге эксперт үнелелин берген. Тываның Чазааның «Енисей Сибирь» хөгжүлде корпорациязы-биле кады организастаан бизнес-форуму «Енисей Сибири» регионнарының экономиказын хөгжүдеринге Тываның ролюнга тураскаатканын сагындыраал. Ол хемчег бизнестиң, чазактың болгаш эксперттерниң төлээлерин чыып, арга-дуржулга болгаш бодалдар солчулгазының шөлү апарган.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг пленарлыг хуралга киришкеш, Сибирь регионнарының экономиказын хөгжүдеринге Тываның ролю, бир дугаарында регионнуң транзит арга-шинээ өзүп турарын демдеглээн. Тываның хөгжүлдези иштики күчү-күштү кайы хире чедимчелиг боттандырып, бизнеске инвестиция байдалдарын тургузуп турарындан хамааржыр дээрзин база онзалап айыткан.
Хемчегни удуртуп эрттирген «Енисей Сибирь» корпорацияның чиңгине директору Сергей Ладыженко республиканың боттандырып турар төлевилелдеринге инвесторларның сонуургалы улгадып турарынга онза кичээнгейни угландырган, ол дээрге регионнуң бедик инвестиция аргаларын көргүзүп турар. «Чамдык угланыышкыннарга инвесторларны хаара тудар чугула сорулга бисте бар. Чижээлээрге, Тывада туризмниң идепкейлиг хөгжүлдези-биле холбаштыр гостиницалар, көдээ дыштанылга төптери, рестораннар тудуунуң төлевилелдери онза чугула апарган. Тыва Республиканың эрге-чагыргазының деткимчези-биле инвесторларга бүгү-ле таарымчалыг байдалдарны тургузарынга белен бис» - деп, ол онзалап демдеглээн.
«Ажыл-агыйжы Россияның» Красноярск крайда салбырының даргазы Антон Жеребцов Инвестиция конференциязы кончуг ажыктыг болгаш үре-түңнелдиг болганын демдеглеп, Сибирь регионнарының хөгжүлдезиниң улуг аргаларын база катап бадыткаан. Ооң бодалы-биле алырга, Тываның киирген саналдары ол арга-шинекти боттандырарының эки чижээ болган. «Бо чылын регионче хаара туттунган инвестицияларның өзүлдези көскү болган, чүгле 9 ай дургузунда 22 млрд ажыг рубль» - деп, эксперт демдеглээн. - Үлетпүр болгаш ачы-дуза комплекизиниң тургустунарын хандырар, биче болгаш ортумак сайгарлыкчы чорукка таарымчалыг индустриалдыг парктарже кичээнгейни угландырганы өөрүнчүг. Рынокче чаа барааннарны киирерин база амгы үениң технологияларын экономикаже киирерин хандырар аргаларны олар тургузуп турар».
Конференцияга илеткел кылган Стратегтиг шинчилелдер фондузунуң төвүнүң чиңгине директорунуң оралакчызы Татьяна Караваева регионнуң хөгжүлдезинге хамаарыштыр бодунуң көрүжүн база үлешкен. Кызыл хоорайның «АгроТыва» агроүлетпүр парыгынга болгаш үлетпүр парыгынга четкен соонда, ылаңгыя ук төлевилелдерниң хөгжүлдезиниң бедик аргаларын онзалап демдеглээн. Оон аңгыда, Тывада туризм адырының хөгжүлдезинге аргалары элбек дээрзинге Караваева чигзинмейн турар. Бо талазы-биле чогуур инфраструктураны тургузарынга күжениишкиннерни күштелдирерин эксперт сүмелээн. «Ниитизи-биле алырга, бо хемчегге киржилге эң-не эки сактыышкыннарны арттырган. Тыва Республика хөгжүлдениң аажок улуг аргаларын көргүзүп, инвесторлар-биле кады ажылдаарынга белен. Мындыг хемчеглер регионнуң экономиказының моон соңгаар өзүлдезинге болгаш ооң федералдыг деңнелге туружун быжыглаарынга дузалаар дээрзинге бүзүрээр мен» - деп, Караваева түңнээн.
Ажыл-агыйжы форумнуң шугуму-биле элээн каш инвестиция саналдары киирген. Хандагайты автомобиль эрттирилге пунктузунуң чоогунда тускай экономиктиг зонаны болгаш каайлы-логистика терминалын тургузар, Кызылга чуртталга бажыңнарының комплекстерин болгаш аалчылар бажыңнарын тудар, Тыва Республиканың девискээрлерин комплекстиг хөгжүдери, “Хакасияның технологтуг шынаазы” онза экономиктиг зоназын тудары дээн ышкаш төлевилелдерниң дугайында илеткелди кылган. Енисей Сибири хөгжүлде корпорациязындан специалистери ажылдап кылганы: Кызылга национал тыва аъш-чем ресторанын тудары, «Тывадаг-дүгү» даг-болбаазырадылга бүдүрүлгезинге амгы үениң бок болбаазырадыр комплекизин тургузары, эът болбаазырадылга бүдүрүлгезин организастаары, Ергаки парк девискээринге база Минусинск хоорайга гостиница комплекстерин тудары, Дус-Хөл хөлге кадыкшылга-туризм комплекизин тургузары, глэмпинглерни тударыдээн ышкаш инвестиция саналдарын база таныштырган.