Бөгүн республикада Тыва дыл хүнүн демдеглеп эрттирип турар. В. Көк-оол аттыг Национал хөгжүм-шии театрынга ол болуушкунга тураскаадып эрткен «Тыва дыл – чоннуң өнчүзү» шуулганга күрүне дылы кылдыр тыва дылды ажыглаарының, ону өөредириниң болгаш амыдыралга боттандырарының шиитпирлерин хүлээп алган. Бо чылын шуулганны тыва дыл байырлалының эгелекчизи – Тываның Улустуң чогаалчызы Александр Александрович Даржайның 80 харлаанынга тураскааткан.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг башкылар, эртемденнер, чогаалчылар болгаш чалаттырган аалчылар мурнунга сөстү алган. Эрткен чылын хүлээп алган Тыва дылдың эчис сорулгазын күүсеткениниң баштайгы түңнелдерин дыңнаткан. «Стратегия планы езугаар өөредилге номнары болгаш тыва авторларның чогаалдары парлаттынып турар. Тываның Улустуң чогаалчызы Степан Сарыг-оолдуң «Аңгыр-оолдуң тоожузу» деп чогаалынга үндезилээн тыва дылда бирги кинону тырттырган. «Яндекс.Клавиатура» сервисче тыва дылды немей киирген, кылымал угаанныг онлайн-очулганы ажылдап кылган» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
Шуулган үезинде күрүне шаңналдары бодунуң ээлерин тыпкан. Тываның күрүне университединиң педагогика кафедразының доцентизи Наталья Чоодуевна Дамбага өөредилге адырынга хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш «Тыва Республиканың өөредилгезиниң алдарлыг ажылдакчызы» хүндүлүг атты тывыскан.
Таңды кожууннуң Балгазын школазының эге класстар башкызы Любовь Сувандиевна Монгуш өөредилге адырында хөй чылдарда ак сеткилдиг ажылы дээш Тываның Баштыңының Хүндүлел бижиинге төлептиг болган.
Шагаан-Арыг школазының төрээн дыл болгаш чогаал башкызы Долаана Опай-ооловна Севекке база Тываның гуманитарлыг болгаш социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң дыл секторунуң эртем ажылдакчызы Чойган Геннадиевич Ондарга ак сеткилдиг күш-ажылы болгаш эртем ажыл-чорудулгазында чедиишкиннери дээш Тываның Баштыңының Өөрүп четтириишкин бижиктерин тывыскан.
Филология эртемнериниң доктору Каадыр-оол Бичелдей, Тываның Улустуң чогаалчызы Мария Кужугет база Александр Александрович Даржайның өөнүң ишти Мария Донгаковна Даржай хемчегниң киржикчилериниң мурнунга илеткелдерни номчаан.
Тываның Чазааның чанында Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң библиотека килдизи биле эртем архиви ховар дээн болгаш чаа литература номнарының делгелгезин организастаан. Республиканың архив ажылдакчылары тыва үжүк-бижиктиң тургустунуушкунун бадыткаан ховар документилерни хөйге сонуургаткан.
Тыва дыл хүнүн демдеглеп эрттиреринге тураскааткан янзы-бүрү хемчеглер республикага болуп эрткен. «Үш үне» деп улусчу диктант бо чылда эң-не массалыг хемчег болган. Аңаа эрткен чылдан 1,5 катап хөй, азы 7606 кижи киришкен. Олардан 69 кижи 100 баллга, 477 кижи 90-дан хөй баллга бижээн.